ข่าวล่าสุด

:

ครบ 60 ปี แห่งการก่อตั้งอุทยานแห่งชาติไทย

อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่                                  ภาพ อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ (ประชาสัมพันธ์กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช)

เมื่อวันที่ 22 กันยายน พ.ศ. 2504  เป็นวันที่ประเทศไทยมีกฎหมายอุทยานแห่งชาติเป็นครั้งแรก โดยพระราชบัญญัตินี้เรียกว่า พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2504

พระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 ถือเป็นแม่บทในการดำเนินงานเกี่ยวกับอุทยานแห่งชาติของประเทศไทย เพื่อคุ้มครองรักษาทรัพยากรธรรมชาติที่มีให้คงอยู่ในสภาพธรรมชาติเดิมมิให้ถูกทำลายหรือเปลี่ยนแปลงไป

ในขณะนั้นประเทศไทยมีกฎหมาย 2 ฉบับ ที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่คุ้มครองคือ พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2503 และพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2504 ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ.2504 คณะรัฐมนตรีมีมติให้ประเทศไทยเข้าร่วมเป็นสมาชิกกับสหภาพสากลว่าด้วยการอนุรักษ์ธรรมชาติ (International Union for Conservation of Nature - IUCN) ซึ่งประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกเมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2505 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่ออนุรักษ์และรักษาสภาพดิน น้ำ ธรรมชาติรวมถึงทรัพยากรอื่นๆ ให้คงอยู่ตลอดไป

สำหรับแนวคิดการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติในประเทศไทยเริ่มต้นขึ้น ประมาณปี 2486 เมื่อกรมป่าไม้ได้จัดตั้งป่าภูกระดึง อำเภอภูกระดึง จังหวัดเลย เป็นวนอุทยานแห่งแรก ซึ่งในตอนนั้นมีแนวคิดจะจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ แต่เนื่องจากงบประมาณและเจ้าหน้าที่มีไม่เพียงพอทำให้ดำเนินงานไปเพียงเล็กน้อยเท่านั้น

ต่อมาปี 2496 นายแพทย์บุญส่ง เลขะกุล และเพื่อนนักนิยมไพรได้รวมกันก่อตั้ง “นิยมไพรสมาคม” เพื่อร่วมกันรักษาธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมอย่างจริงจัง โดยพยายามผลักดันให้รัฐบาลออกกฎหมายเพื่อปกป้องทรัพยากรธรรมชาติอย่างต่อเนื่อง ซึ่งนโยบายของประเทศไทยเกี่ยวกับป่าไม้ ในช่วง พ.ศ. 2493-2502 จะเน้นไปยังระเบียบและข้อบังคับของการใช้ประโยชน์ป่าไม้ในเชิงพาณิชย์ แนวคิดสมัยใหม่เกี่ยวกับพื้นที่คุ้มครองจึงเกิดขึ้น เมื่อจอมพล สฤษดิ์ ธนะรัชต์นายกรัฐมนตรีในขณะนั้นได้สั่งการให้กระทรวงเกษตรและกระทรวงมหาดไทย ร่วมกันจัดตั้งอุทยานแห่งชาติและพื้นที่คุ้มครอง รวมถึงร่างกฎหมายเกี่ยวกับการจัดตั้งอุทยานแห่งชาติ ตามข้อเสนอแนะของคณะที่ปรึกษากฎหมายของรัฐบาล


ปี 2502 คณะกรรมการอุทยานแห่งชาติ และคณะกรรมการคุ้มครองและสงวนสัตว์ป่า ได้ถูกจัดตั้งขึ้นเพื่อแนะนำรัฐบาลถึงปัญหาต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่คุ้มครองและเพื่อจัดเตรียมกฎหมายระเบียบข้อบังคับต่างๆ ทั้งนี้ รัฐบาลได้รับความช่วยเหลือจากผู้แทนจากประเทศสหรัฐอเมริกา คือ ดร.ยอร์ชซี. รูเลห์ (Dr.George C. Ruhle) เกี่ยวกับการออกแบบพื้นที่คุ้มครอง

ในช่วงแรกได้มีการคัดเลือกพื้นที่ป่าเพื่อที่จะจัดตั้งเป็นอุทยานแห่งชาติ 14 แห่ง คือ
- ป่าทุ่งแสลงหลวง จังหวัดพิษณุโลกและเพชรบูรณ์
- ป่าภูกระดึง จังหวัดเลย
- ป่าเขาใหญ่ จังหวัดนครนายก นครราชสีมา สระบุรี และปราจีนบุรี
- ป่าเทือกเขาสลอบ จังหวัดกาญจนบุรี (อุทยานแห่งชาติเอราวัณในปัจจุบัน)
- ป่าดอยสุเทพ ป่าดอยอินทนนท์ จังหวัดเชียงใหม่
- ป่าน้ำหนาว จังหวัดเพชรบูรณ์
- ป่าดอยขุนตาล จังหวัดลำพูนและลำปาง
- ป่าลานสาง จังหวัดตาก
- ป่าเขาสระบาป ป่าเขาคิชฌกูฏ จังหวัดจันทบุรี
- ป่าเขาภูพาน จังหวัดสกลนคร
- ป่าเขาสามร้อยยอด จังหวัดประจวบคีรีขันธ์
- ป่าเขาหลวง จังหวัดนครศรีธรรมราช

ซึ่งในปี 2505 อุทยานแห่งชาติเขาใหญ่ ก็ได้ถูกจัดตั้งขึ้นเป็นอุทยานแห่งชาติแห่งแรกของประเทศไทย เมื่อวันที่18 กันยายน พ.ศ. 2505 ตามด้วยอุทยานแห่งชาติภูกระดึง เป็นลำดับที่ 2 เมื่อวันที่ 23 พฤศจิกายน 2505  

ปี 2506 และ ปี 2509 มีการประกาศอุทยานแห่งชาติเพิ่มขึ้นเป็นแห่งที่ 3 และ 4 คือ อุทยานแห่งชาติทุ่งแสลงหลวงและอุทยานแห่งชาติเขาสามร้อยยอด

ปี 2515-2524 เป็นช่วงที่มีการประกาศอุทยานแห่งชาติอย่างต่อเนื่องจนสามารถประกาศพื้นที่ป่าที่คัดเลือกไว้ในตอนแรกทั้ง 14 แห่งเป็นอุทยานแห่งชาติได้ครบทั้งหมดและยังมีพื้นที่อื่นๆ ได้รับการประกาศเป็นอุทยานแห่งชาติเพิ่มเติมจำนวนมาก จนทำให้ ณ ปี 2524 ประเทศไทยมีอุทยานแห่งชาติมากถึง 40 แห่ง ในเวลาเพียง 20 ปี นับจากที่ประเทศไทยมีการคุ้มครองพื้นที่อนุรักษ์ในรูปแบบอุทยานแห่งชาติอย่างเป็นทางการ

60 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่การสำรวจจัดเตรียมพื้นที่จนนำไปสู่การประกาศจัดตั้งอุทยานแห่งชาติแห่งแรกได้สำเร็จ ในปี 2505 จนถึงปัจจุบัน ประเทศไทยของเรามีอุทยานแห่งชาติรวม 155 แห่ง เป็นพื้นที่ 69,998.9236 ตารางกิโลเมตร หรือร้อยละ 13.64 ของพื้นที่ประเทศ แบ่งเป็นอุทยานแห่งชาติที่ประกาศจัดตั้งตามกฎหมายแล้ว 133 แห่ง (63,532.49 ตร.กม.) และอยู่ระหว่างเตรียมการจัดตั้งอีก 22 แห่ง (6,466.4336 ตร.กม.)


ข้อมูลจาก  สำนักอุทยานแห่งชาติ - National Parks of Thailand

 

 


บทความที่เกี่ยวข้อง

กลับขึ้นด้านบน

Thaiza update: